Załaduj kalendarz
KALENDARIUM
Poprzedni Grudzień 2017 Następny
Ni Po Wt Śr Cz Pi So
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
Ukryj kalendarium

Informacje ogólne

Uprzejmie informujemy, że od dnia 11 stycznia 2016 r., w związku z reorganizacją Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie, prowadzenie wszystkich spraw z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, którymi do tej pory zajmowało się Zamiejscowe Stanowisko Pracy w Oświęcimiu, ul. Śniadeckiego 21, przejmuje Stanowisko Pracy w Krakowie, ul. Piastowska 32.

UWAGA! - Uprzejmie informujemy, iż od dnia 01.01.2012r. sprawy przekazywane do ROPS w Krakowie na podstawie art. 23a ust. 1, oraz art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) tj. tzw. zapytania o koordynację, po dniu 31.12.2011r., będą załatwiane – w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przez Zamiejscowe Stanowiska Pracy ROPS, stosownie do właściwości miejscowej. W związku z tym:

1) Zamiejscowe Stanowisko Pracy w Nowym Sączu, ul. Jagiellońska 52 – prowadzić będzie sprawy dla osób zamieszkałych na terenie powiatów: grodzkiego, nowosądeckiego, limanowskiego, gorlickiego, nowotarskiego i tatrzańskiego,

2) Zamiejscowe Stanowisko Pracy w Tarnowie, al. Solidarności 5-9, prowadzić będzie sprawy dla osób zamieszkałych na terenie powiatów: dąbrowskiego, brzeskiego, bocheńskiego, Tarnów – powiat grodzki, tarnowskiego.

Natomiast dla osób w których sprawach ww. zapytania wpłynęły do tut. Ośrodka przed dniem 01.01.2012r., oraz dla osób zamieszkałych na terenie Krakowa, powiatu krakowskiego, miechowskiego, myślenickiego, proszowickiego i wielickiego, do dokonywania powyższych ustaleń nadal będzie właściwe Stanowisko Pracy w Krakowie, ul. Piastowska 32.

W związku z powyższym, prosimy aby od dnia 01.01.2012r., wystąpienia celem ustalenia, czy sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w sprawach z wszystkich wniosków z których dotychczas nie kierowali Państwo wystąpień o ustalenie koordynacji, przekazywano do właściwych miejscowo Stanowisk Pracy ROPS.

Jednocześnie uprzejmie informujemy, że wydawanie rozstrzygnięć w sprawach, w których zostanie ustalona koordynacja (wydanie decyzji administracyjnej w sprawie), w dalszym ciągu należeć będzie do kompetencji Stanowiska Pracy w Krakowie.


Zapraszamy do zapoznania się z darmowymi publikacjami z zakresu zabezpieczenia społecznego w krajach UE: EUBookshop.


Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie realizuje zadania Samorządu Województwa Małopolskiego będące zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej, w zakresie świadczeń rodzinnych.

Zadania te, będące jednocześnie zadaniami Działu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie, obejmują:

1.pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Polski w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii (współpraca z instytucjami właściwymi i łącznikowymi UE poprzez przekazywanie i pozyskiwanie danych na formularzach z serii E 400, ustalanie czy w sprawach indywidualnych mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego),

2.prowadzenie postępowań i wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych, realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, w tym ustalanie i dochodzenie

nienależnie pobranych świadczeń,

3.prowadzenie postępowań egzekucyjnych w sprawach świadczeń rodzinnych, w przypadku ustalenia

koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zadania z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z przemieszczaniem się obywateli polskich w granicach UE, EOG i Szwajcarii realizowane są przez organy polskie od 01 maja 2004r. tj. od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej. Wtedy to bowiem obywatele polscy uzyskali prawo do ubiegania się o świadczenia rodzinne nie tylko w Polsce, lecz również w pozostałych krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz w Szwajcarii.

Zgodnie z polskim ustawodawstwem (art. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych) świadczeniami rodzinnymi są:

1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;

2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne;

3) zapomoga (z tytułu urodzenia dziecka) wypłacana przez gminy;

4) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (tzw. becikowe).

Ponadto, w związku z wejściem w życie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, od dnia 1 maja 2014 r. przepisy o koordynacji obejmują także zasiłek dla opiekuna, mimo, że ww. zasiłek nie jest świadczeniem rodzinnym w myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nie wszystkie ze świadczeń rodzinnych podlegają jednak koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego!

Świadczeniami rodzinnymi których nie dotyczą przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego są:

1) zapomoga (z tytułu urodzenia dziecka) wypłacana przez gminy;

2) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (tzw. becikowe)

3) dla obywateli Unii Europejskiej, od dnia 1 maja 2010 r., świadczenia z funduszu alimentacyjnego, przy czym, zgodnie z przepisami przejściowymi o których mówi art. 87 ust. 8, rozporządzenia 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004r.), w przypadku gdy przed 01.05.2010r. udało się ustalić, że w danej sprawie zachodzi element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nadal mają zastosowanie wcześniejsze przepisy, tj. rozporządzenie Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L Nr 149 z 5 lipca 1971 r., str. 2 ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 1, str. 35 ze zmianami; tekst skonsolidowany - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 3, str. 3 ze zmianami), a zatem sprawy dotyczące funduszu alimentacyjnego nadal mogą być rozpatrywane jako sprawy podlegające koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takim wypadku, strona ma jednak możliwość wniesienia do organu właściwego, w terminie trzech miesięcy (począwszy od 01.05.2010r.) prośby o rozpatrywanie jej sprawy zgodnie z nowymi przepisami, a zatem "wyłączenie" z zakresu spraw objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka nie zawsze była świadczeniem wyłączonym z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Do "becikowego", przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie nie mają zastosowania od dnia 7 lipca 2008r. Wtedy to weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 592/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. zmieniające ww. rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 i wyłączające jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka z systemu świadczeń podlegających przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Kwestie dotyczące świadczeń rodzinnych regulują następujące przepisy:

- Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm,.);

- Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 ze zm.);

- Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27.12.2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2011 r. nr 298, poz. 1769),

- Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 03.01.2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). 

- Rozporządzenie Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.),

- Rozporządzenie Nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 284/1 z dnia 30 października 2009 r.),

- Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L Nr 149 z 5 lipca 1971 r., str. 2 ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 1, str. 35 ze zmianami; tekst skonsolidowany - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 3, str. 3 ze zmianami);

- Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L Nr 74 z 27 marca 1972 r., str. 1, ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 1, str. 83, ze zmianami; tekst skonsolidowany - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, tom 3, str. 3 ze zmianami).


UWAGA! - W związku z opublikowaniem, w dniu 29 grudnia 2010 r., rozporządzenia Nr 1231/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, z dniem 1 stycznia 2011 r., przepisami rozporządzeń Nr 883/2004 oraz 987/2009 objęto również obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami z mocy ich zapisów, jedynie ze względu na swoje obywatelstwo (tj. ze względu na brak obywatelstwa krajów UE).


 UWAGA! - Dnia 1 maja 2010 r. weszły w życie dwa rozporządzenia zmieniające zasady postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego:

a) rozporządzenie Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.)

oraz

b) rozporządzenie Nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 284/1 z dnia 30 października 2009 r.).

W/w rozporządzenia zastępują dotychczas obowiązujące rozporządzenie Nr 1408/71 oraz rozporządzenie wykonawcze Nr 574/72 w zakresie, w jakim miały one zastosowanie do obywateli krajów Unii Europejskiej.

W dalszym ciągu, do dnia 31 grudnia 2010 r., miały również zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Nr 859/2003 z dnia 14 maja 2003 r. rozszerzającego przepisy rozporządzeń Nr 1408/71 i 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo.

Nr 1231/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, z dniem 1 stycznia 2011 r., przepisami rozporządzeń Nr 883/2004 oraz 987/2009 objęto również obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami z mocy jego zapisów, jedynie ze względu na swoje obywatelstwo (tj. ze względu na brak obywatelstwa krajów UE).

Ponadto od dnia 1 kwietnia 2012 r. przepisy rozporządzeń Nr 883/2004 oraz 987/2009 mają również zastosowanie stosunku do osób przemieszczających się pomiędzy krajami UE i Szwajcarią, natomiast od dnia 1 czerwca 2012 r. przepisy w/w rozporządzeń mają zastosowanie również do osób przemieszczających się pomiędzy krajami UE i Norwegią, Liechtensteinem oraz Islandią.

Zarówno rozporządzenie nr 883/04 (art. 87), jak i rozporządzenie nr 987/09 (art. 93, który w ww. zakresie odsyła do stosowania art. 87 rozporządzenia nr 883/04), przewidują okresy przejściowe.

Najistotniejsze w zakresie ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, zawiera art. 87 ust. 1, ust. 5 – ust. 8 rozporządzenia nr 883/04.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ww. rozporządzenia, nie daje ono (jak również rozporządzenie nr 987/09), podstawy dla nabycia jakichkolwiek praw w okresie poprzedzającym datę jego wejścia w życie (tj. 1 maja 2010 r.).

Art. 87 ust. 5 rozporządzenia 883/04 stanowi, że prawa osób, które, przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zainteresowanym Państwie Członkowskim, uzyskały emeryturę lub rentę, mogą zostać ponownie rozpatrzone na ich wniosek, na podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia.

Jeżeli wniosek, określony w ust. 5, zostaje przedłożony w terminie dwóch lat od daty wejścia w życie rozporządzenia nr 883/04 w Państwie Członkowskim (tj. od 27 czerwca 2004 r. – zgodnie z art. 91 rozporządzenia nr 883/04, weszło ono w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – data publikacji: 7 czerwca 2004 r., Dz. U. L 200), prawa nabyte na podstawie niniejszego rozporządzenia nabywa się począwszy od tej daty, przy czym ustawodawstwo każdego Państwa Członkowskiego dotyczące utraty praw lub przedawnienia roszczeń nie mogą być podnoszone wobec zainteresowanych (art. 87 ust. 6 rozporządzenia 883/04).

Jeżeli wniosek, określony w ust. 5, zostaje wniesiony po upływie terminu dwóch lat, licząc od dnia wejścia w życie rozporządzenia nr 883/04 w zainteresowanym Państwie Członkowskim, prawa nieutracone lub prawa nieprzedawnione, są nabywane począwszy od daty przedłożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji, gdy stosuje się korzystniejsze przepisy ustawodawstwa któregokolwiek Państwa Członkowskiego (art. 87 ust. 7 rozporządzenia 883/04).

Jeżeli w wyniku zastosowania przepisów rozporządzenia 883/04 lub 987/09, osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego innego niż państwo określone zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (ma to miejsce np. w sprawach o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w których ustalono koordynację systemów zabezpieczenia społecznego na gruncie rozporządzenia nr 1408/71), to ustawodawstwo to ma zastosowanie tak długo, jak długo dana sytuacja pozostaje niezmieniona, w każdym przypadku zaś nie dłużej niż przez okres 10 lat od dnia rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, o ile zainteresowany nie przedłoży wniosku o podleganie ustawodawstwu mającemu zastosowanie na mocy przepisów niniejszego rozporządzenia. Wniosek taki składa się w terminie trzech miesięcy od dnia rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia (czyli najpóźniej do dnia 31 lipca 2010 r.) do instytucji właściwej państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie na mocy niniejszego rozporządzenia (tj. do ROPS), jeżeli zainteresowany ma podlegać ustawodawstwu tego państwa członkowskiego od dnia rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia (art. 87 ust. 8 rozporządzenia nr 883/04).

Jeżeli wniosek jest złożony po upływie wskazanego terminu, zmiana mającego zastosowanie ustawodawstwa następuje pierwszego dnia następnego miesiąca.

Zgodnie z pkt 2) decyzji Nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz. U. UE C Nr 106/13), z zastrzeżeniem ww. art. 87 ust. 8 rozporządzenia nr 883/2004 i art. 94 rozporządzenia nr 987/2009 (przepisy przejściowe dotyczące emerytur i rent), wnioski złożone przed dniem wejścia w życie tychże rozporządzeń co do zasady nadal podlegają prawu, które miało do nich zastosowanie w chwili ich złożenia, a przepisy wspomnianych rozporządzeń mają zastosowanie jedynie do wniosków otwartych po wejściu w życie tychże rozporządzeń.


 Linki do przepisów prawnych oraz szczegółową informację o wszelkich zmianach w ich zapisach odnajdziecie Państwo na stronie MPIPS.


 Podstawowe zmiany w zakresie świadczeń rodzinnych wynikające z zapisów rozporządzenia 883/2004 i rozporządzenia wykonawczego Nr 987/2009:

1. zmiana zakresu podmiotowego – rozporządzenie stosuje się do:

a) wszystkich obywateli Państwa Członkowskiego UE,

b) bezpaństwowców (w rozumieniu art. 1 Konwencji dotyczącej statusu bezpaństwowców sporządzonej w Nowym Jorku dnia 28 września 1954r.)

c) uchodźców (w rozumieniu art. 1 konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r.) mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do

d) członków ich rodzin i osób pozostających przy życiu,

e) obywateli państw trzecich, nie posiadających obywatelstwa krajów UE.

Na gruncie zapisów rozporządzenia Nr 1408/71, rozporządzenie miało zastosowanie do pracowników najemnych lub do osób prowadzących działalność na własny rachunek lub do studentów, bezpaństwowców lub uchodźców zamieszkałych na terytorium jednego z Państw członkowskich, jak i do członków ich rodzin.

Od dnia 1 maja 2010 r., aktywność zawodowa decyduje wyłącznie o pierwszeństwie, w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych (art. 68 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Nr 883/04) – „W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego, udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca:

- w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek,

- w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i

- w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania.”

2. zmiana zakresu przedmiotowego - zaliczki z tytułu świadczeń alimentacyjnych (tj. zaliczki zwrotne mające rekompensować niewypełnienie przez rodzica jego prawnego obowiązku utrzymania własnego dziecka, który jest obowiązkiem wynikającym z prawa rodzinnego – pkt 36 preambuły do rozporządzenia nr 883/04), specjalne świadczenia porodowe i świadczenia adopcyjne o których mowa w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Nr 883/04, zostały wyłączone z zakresu świadczeń rodzinnych w rozumieniu art. 1 lit. z) rozporządzenia nr 883/04 (w Polsce – świadczenia z funduszu alimentacyjnego na mocy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przewidziana w ustawie o świadczeniach rodzinnych – jako specjalne świadczenie porodowe i adopcyjne).

Zgodnie z art. 1 lit. z) rozporządzenia nr 883/04, świadczeniami rodzinnymi, z uwzględnieniem wyżej przedstawionych wyłączeń, są wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny.

3. Dodano przepis umożliwiający ubieganie się o świadczenia rodzinne przez osoby rzeczywiści utrzymujące członków rodziny w przypadku, gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny.

Zgodnie z art. 68a rozporządzenia nr 883/04, w przypadku, gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny, właściwa instytucja wywiązuje się ze swoich prawnych obowiązków poprzez udzielenie tych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania.

Ponadto, zgodnie z art. 60 ust. 1 in fine rozporządzenia nr 987/09, w przypadku, gdy osoba uprawniona do ubiegania się o świadczenia (np. osoba aktywna zawodowo za granicą, w przypadku, gdy członek jej rodziny nie jest aktywny zawodowo w kraju zamieszkania), nie wykonuje swojego prawa (np. nie składa wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych), instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, uwzględnia wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożony przez drugiego rodzica, osobę traktowaną jak rodzic lub przez osobę lub instytucję występującą jako opiekun dziecka lub dzieci.


 Zasady ogólne:

1. Zasada równego traktowania (art. 4 rozporządzenia nr 883/04: O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie korzystają z tych samych świadczeń i podlegają tym samym obowiązkom na mocy ustawodawstwa każdego Państwa Członkowskiego, co jego obywatel, art. 5 rozporządzenia nr 883/04).

2. Zasada podlegania ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego (art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/04: Osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami niniejszego tytułu).

Zasady szczególne:

Ustalanie właściwości miejscowej:

1. art. 12 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia nr 883/04:

(ust. 1 Osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w Państwie Członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie tam prowadzi swą działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego Państwa Członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego Państwa Członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, by zastąpić inną osobę.

ust. 2 Osoba, która normalnie wykonuje działalność jako osoba pracująca na własny rachunek w Państwie Członkowskim, a która udaje się, by wykonywać podobną działalność w innym Państwie Członkowskim, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego Państwa Członkowskiego, pod warunkiem że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy.)

2. art. 13 i art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia nr 883/04:

Art. 13

Wykonywanie pracy w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich

ust. 1. Osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:

a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub jeżeli jest zatrudniona przez różne przedsiębiorstwa lub przez różnych pracodawców, którzy mają siedzibę lub miejsce wykonywania działalności w różnych Państwach Członkowskich lub

b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się siedziba lub miejsce wykonywania działalności zatrudniającego ją przedsiębiorstwa lub pracodawcy, jeżeli osoba ta nie wykonuje znacznej części swej pracy w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania.

2. Osoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:

a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub

b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla jej działalności, jeżeli osoba ta nie zamieszkuje w jednym z Państw Członkowskich, w których wykonuje ona znaczną część swej pracy.

3. Osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisami ust. 1.

4. Osoba, która jest zatrudniona jako urzędnik służby cywilnej przez jedno Państwo Członkowskie, i która wykonuje pracę najemną i/lub pracę na własny rachunek w jednym lub w kilku Państwach Członkowskich, podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, któremu podlega zatrudniająca ją administracja.

5. Osoby, o których mowa w ust. 1 do 4, traktowane są, do celów stosowania ustawodawstwa określonego zgodnie z tymi przepisami, tak jak gdyby wykonywały każdy swoją pracę najemną lub pracę na własny rachunek i jakby uzyskiwały cały swój dochód w zainteresowanym Państwie Członkowskim.

Artykuł 14

Ubezpieczenie dobrowolne lub fakultatywne kontynuowane

1. Artykuły 11 do 13 nie mają zastosowania do ubezpieczenia dobrowolnego ani do ubezpieczenia fakultatywnego kontynuowanego, chyba że, w odniesieniu do jednego z działów, o których mowa w art. 30 ust. 1., w Państwie Członkowskim istnieje tylko system dobrowolny.

2. W przypadkach, gdy na mocy ustawodawstwa Państwa Członkowskiego, zainteresowany podlega ubezpieczeniu obowiązkowemu w tym Państwie Członkowskim, nie może on podlegać systemowi ubezpieczeń dobrowolnych lub fakultatywnych kontynuowanych w innym Państwie Członkowskim. We wszystkich innych przypadkach, w których dla danego działu ubezpieczenia istnieje wybór pomiędzy kilkoma systemami ubezpieczeń dobrowolnych lub fakultatywnych kontynuowanych, zainteresowany przystępuje tylko do wybranego przez siebie systemu.

4. W przypadku gdy ustawodawstwo państwa członkowskiego uzależnia przyjęcie do ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego od zamieszkania w tym państwie lub od wykonywania wcześniej pracy najemnej albo pracy na własny rachunek, art. 5 lit. b) stosuje się tylko do osób, które podlegały, na jakimś wcześniejszym etapie, ustawodawstwu tego państwa członkowskiego na podstawie pracy najemnej lub pracy na własny rachunek.

Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń:

Artykuł 68

1. W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa:

a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania;

b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych:

i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym;

ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw;

iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci.

2. W przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania.


Drukuj
Mapa dojazdu
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie

30-070 Kraków; ul. Piastowska 32
tel./ fax: (+48 12) 422 06 36
e-mail: biuro@rops.krakow.pl